Onderdeel van Beleidsset informatiebeveiliging op BIO 2.0, op maat gemaakt met contextvragen · Markdown-bron
Word nodig? Kies dit stuk in de generator en download het daar, zonder of met je eigen antwoorden.
| Documenttype | Beleid informatiebeveiliging onder het strategisch informatiebeveiligingsbeleid; BIO 2.0-domein IT-Compliance |
| Status | Concept, vast te stellen door de organisatie |
| Eigenaar | [eigenaar van dit beleid] |
| Vaststeller | [vaststeller] |
| Evaluatie | Jaarlijks, in de plan-do-check-act-cyclus van het managementsysteem voor informatiebeveiliging |
In het kort. Over de naleving van wet- en regelgeving en contractuele eisen voor informatie en systemen. Behandelt het register van eisen, licenties, bewaartermijnen, privacy en testgegevens, clear desk en clear screen, capaciteit en kloksynchronisatie, en audits op productiesystemen.
Onderwerpen. 3. Wettelijke en contractuele eisen; 4. Registraties en bewaartermijnen; 5. Privacy en persoonsgegevens; 6. Clear desk en clear screen; 7. Techniek ter ondersteuning van naleving; 8. Audits op informatiesystemen.
Zonder profiel: tekst die van een contextvraag afhangt, staat in een kader met de vraag erboven.
Dit beleid werkt het strategisch informatiebeveiligingsbeleid uit voor de naleving van wet- en regelgeving en contractuele eisen die op informatie en informatiesystemen van de organisatie rusten. Het regelt hoe de organisatie weet welke eisen gelden, hoe registraties en bewaartermijnen zijn ingericht, hoe persoonsgegevens en intellectueel eigendom worden beschermd, hoe werkplekken en schermen worden afgeschermd, welke technische voorzieningen de naleving ondersteunen en hoe systemen tijdens audits beschermd blijven. Het gaat over de ISO-beheersmaatregelen 5.31 tot en met 5.34, 7.7, 8.6, 8.11, 8.12, 8.17 en 8.34.
Voor wie. Het beleid is primair bedoeld voor proceseigenaren, de archieffunctie, de privacy officer, de juridische functie, de IT-organisatie en de CISO. De regels over clear desk en clear screen gelden voor iedereen die onder verantwoordelijkheid van de organisatie met informatie werkt: medewerkers, inhuur, stagiairs en vrijwilligers.
Waarop. Alle informatiesystemen in de scope van het managementsysteem, de registraties die de organisatie wettelijk of contractueel moet bijhouden, de werkplekken en vergaderruimten waar informatie wordt gebruikt, en de test- en ontwikkelomgevingen. Is het beheer van systemen, de archivering of de bewaking van capaciteit uitbesteed, dan gelden de eisen uit dit beleid als minimumeis voor die partij. De organisatie legt dat vast in het contract en toetst de naleving met een onafhankelijke verklaring, zoals een ISO 27001-certificaat of een ISAE 3402- of ISAE 3000-rapport; het vastleggen loopt via het beleid informatiebeveiliging bij inkoop, het toetsen via het beleid contractbeheer.
Buiten dit beleid vallen de privacymaatregelen zelf (privacybeleid), de inhoud en bewaring van logging (beleid logging en monitoring), het toekennen van toegangsrechten (beleid logische toegangsbeveiliging), de fysieke beveiliging van ruimten (beleid fysieke toegang en beveiliging) en het auditplan van het managementsysteem (strategisch informatiebeveiligingsbeleid).
Alleen als: Verwerk je politiegegevens (boa's, opsporing, handhaving)? «Ja»
- De organisatie verwerkt politiegegevens, bijvoorbeeld door boa's of bij handhaving en opsporing. Voor die verwerkingen geldt de Wet politiegegevens naast de AVG. Het register noemt per verwerking het doel uit de Wpg, de geautoriseerde functies en de bewaartermijn. [5.31.01, 5.34.01] #
- Autorisaties voor politiegegevens worden per persoon verleend en ten minste halfjaarlijks door de proceseigenaar gecontroleerd. Elke raadpleging en wijziging wordt gelogd; de logging wordt bewaard zolang de Wpg voorschrijft. [5.31.01, 5.33.01] #
- Over de verwerking van politiegegevens laat de verwerkingsverantwoordelijke eenmaal in de vier jaar de privacy-audit uitvoeren door een onafhankelijke auditor (artikel 33 Wpg, artikel 6:5 Besluit politiegegevens), zendt een afschrift van de controleresultaten aan de Autoriteit Persoonsgegevens en laat bij tekortkomingen binnen een jaar een hercontrole uitvoeren. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «DigiD» of «Suwinet» of «BRP (als bronhouder of afnemer)» of «BAG of andere basisregistraties» of «Andere ketens met eigen beveiligingseisen»
- De organisatie is aangesloten op landelijke voorzieningen met een eigen beveiligings- en auditregime. Het register noemt per aansluiting het normenkader, de eigenaar en de termijn van de verantwoording. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «DigiD»
- Voor de DigiD-aansluiting laat de proceseigenaar jaarlijks een ICT-beveiligingsassessment door een onafhankelijke auditor uitvoeren en levert het rapport op tijd aan bij de beheerder van DigiD. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «Suwinet»
- Voor Suwinet legt de organisatie jaarlijks verantwoording af over de normen voor gebruik en beveiliging. De proceseigenaar controleert per kwartaal de autorisaties en steekproefsgewijs de raadplegingen op doelbinding. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «BRP (als bronhouder of afnemer)»
- Voor de BRP voert de organisatie de jaarlijkse zelfevaluatie of audit uit die de beheerder van de BRP voorschrijft, en controleert de proceseigenaar de autorisaties ten minste jaarlijks. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «BAG of andere basisregistraties»
- Voor de BAG en andere basisregistraties waarvoor de organisatie bronhouder is, voert de proceseigenaar de verplichte kwaliteitscontroles en audits uit en volgt de bevindingen op. [5.31.01] #
Alleen als: Op welke landelijke voorzieningen ben je aangesloten? «Andere ketens met eigen beveiligingseisen»
- Voor andere ketens met eigen beveiligingseisen staat het normenkader en de wijze van verantwoording in [overzicht overige ketens], dat de CISO jaarlijks met de keteneigenaren doorneemt. [5.31.01] #
Alleen als: Verwerk je politiegegevens (boa's, opsporing, handhaving)? «Ja»
- Testomgevingen bevatten nooit politiegegevens, ook niet gemaskeerd; de proceseigenaar gebruikt uitsluitend fictieve gegevens. [8.11.01] #
Alleen als: Welke eigen security-capaciteit heb je? «Geen eigen ISO; informatiebeveiliging is een neventaak»
- Zonder eigen ISO houdt [functionaris informatiebeveiliging] het register uit hoofdstuk 3 bij. De jaarlijkse controle op het register en op de steekproef bewaartermijnen wordt belegd bij de CISO-invulling of de interne controle. [5.31.01, 5.33.01] #
Alleen als: Welke eigen security-capaciteit heb je? «Een ISO of CISO in deeltijd» of «Een eigen team (CISO met ISO's)»
- De ISO of CISO houdt het register uit hoofdstuk 3 bij en voert de jaarlijkse controle op de bewaartermijnen uit samen met de archieffunctie. [5.31.01, 5.33.01] #
| Rol | Verantwoordelijk voor |
|---|---|
| Proceseigenaar | Naleving van de eisen op het eigen proces, bewaartermijnen vastleggen, uitvoeren en toetsen, afscherming van gegevens per functie, toestemming voor tests op productie |
| [lijneigenaar archief] | Overzicht van bewaartermijnen, selectielijst, leesbaarheid van registraties, ondersteuning bij vernietiging en overbrenging |
| CISO of ISO | Register van eisen, beoordeling van meldingen van gegevenslekken, advies, controle op naleving |
| Privacy officer en FG | Privacyeisen, verwerkingsregister, DPIA-plicht, instemming met maskeren; de FG houdt toezicht |
| Juridische functie | Toets van het register van eisen en van de contracten over eigendom en gebruiksrechten |
| IT-organisatie | Licentieregister, automatische vergrendeling, maskeren, maatregelen tegen gegevenslekken, capaciteit, kloksynchronisatie, begeleiding van audits |
| [lijneigenaar werkplek] | Rondgang clear desk, afsluitbare opslag, printers en papiercontainers |
| Contractbeheer | Toets van capaciteit en naleving bij uitbestede hosting en beheer |
| Medewerkers | Clear desk en clear screen, geen software of inhoud zonder gebruiksrecht |
Controleraamwerk. De naleving van dit beleid wordt met de volgende controles aangetoond. De uitkomst en het bewijs worden vastgelegd in [registratie van controles]; afwijkingen gaan als bevinding naar het risicoregister.
| Nr | Controle | Uitvoerder | Frequentie | Bewijs | Maatregelen |
|---|---|---|---|---|---|
| ITC-01 | Het register van wettelijke en contractuele eisen is in het afgelopen jaar bijgewerkt, elke eis heeft een eigenaar en een beleidsstuk, en elke proceseigenaar heeft de toets op het eigen proces uitgevoerd | CISO | Jaarlijks | Register met datum en lijst van wijzigingen, toetsverslagen van de proceseigenaren | 5.31.01 |
| ITC-02 | De geïnstalleerde software komt overeen met het licentieregister en voor zelf gemaakte software en inhoud is het eigendom in het contract vastgelegd | IT-organisatie | Jaarlijks | Vergelijking van de software-inventarisatie met het licentieregister, steekproef van vijf contracten | 5.32.01 |
| ITC-03 | Voor elk kritiek systeem zijn de bewaartermijnen vastgelegd en uitgevoerd, en de registraties die als bewijs dienen zijn beschermd tegen wijziging | Proceseigenaar | Jaarlijks | Steekproef per kritiek systeem: overzicht van termijnen, vernietigingsverslag of overbrengingsverklaring, autorisaties op de registraties | 5.33.01 |
| ITC-04 | Elke verwerking van persoonsgegevens staat in het verwerkingsregister, de autorisaties op persoonsgegevens zijn op doelbinding getoetst en test- en ontwikkelomgevingen bevatten geen ongemaskeerde persoonsgegevens | Privacy officer | Jaarlijks | Verwerkingsregister, toetsverslag van de autorisatiematrix, steekproef van ten minste drie testomgevingen met de maskeringsregistratie | 5.34.01, 8.11.01 |
| ITC-05 | De maatregelen tegen gegevenslekken staan aan op alle kanalen uit het overzicht en de meldingen zijn elk kwartaal beoordeeld en opgevolgd | CISO | Per kwartaal | Configuratie-export per kanaal, beoordelingsverslag met de opgevolgde meldingen | 8.12.01 |
| ITC-06 | Automatische vergrendeling op inactiviteit en bij verwijderen van een token staat aan op alle werkplekken en mobiele apparaten, en de rondgang clear desk is uitgevoerd en opgevolgd | [lijneigenaar werkplek] | Halfjaarlijks | Configuratie-export uit het werkplekbeheer, verslag van de rondgang met de bevindingen per afdeling | 7.07.01 |
| ITC-07 | De capaciteit van de kritieke systemen is bewaakt, meldingen boven de drempel zijn opgevolgd en de jaarlijkse capaciteitsprognose is opgesteld | IT-organisatie | Per kwartaal | Rapportage uit de bewaking, opgevolgde meldingen, capaciteitsprognose, rapportage van de hostingleverancier | 8.06.01 |
| ITC-08 | Alle systemen in de scope synchroniseren met de tijdbron en de afwijking is kleiner dan één seconde | IT-organisatie | Per kwartaal | Rapportage uit de bewaking van de kloksynchronisatie | 8.17.01 |
| ITC-09 | Elke audit of test op een productiesysteem had een testopdracht, de rechten zijn na afloop ingetrokken en de handelingen zijn gelogd | CISO | Jaarlijks | Testopdrachten van het afgelopen jaar, tickets van verlening en intrekking, logging | 8.34.01 |
Afwijkingen. Afwijken van een eis kan alleen op basis van een gedocumenteerde risicoafweging. De proceseigenaar dient het verzoek in bij de CISO, met de reden, de compenserende maatregelen en de looptijd. De afwijking geldt pas na acceptatie van het risico door [risico-eigenaar] en staat in het risicoregister; afwijkingen worden ten minste jaarlijks opnieuw beoordeeld.
Niet naleven. Het niet naleven van dit beleid wordt behandeld als beveiligingsincident en kan leiden tot het intrekken van toegangsrechten of tot maatregelen volgens de rechtspositieregeling of het contract.
Dit beleid valt onder het strategisch informatiebeveiligingsbeleid. Het raakt het privacybeleid (persoonsgegevens, verwerkingsregister en bewaartermijnen), het beleid logische toegangsbeveiliging (vergrendeling en autorisaties), het beleid logging en monitoring (bewaren van logging en kloksynchronisatie), het beleid informatieclassificatie (labels voor clear desk, maskeren en gegevenslekken), het beleid bedrijfsmiddelenbeheer (goedgekeurde software en gegevensdragers), het beleid back-up en recovery (bescherming van registraties), het beleid beveiligingsincidenten (datalekken), het beleid informatiebeveiliging in projecten (eisen en DPIA bij nieuwe systemen), het beleid secure software development (testdata) en het beleid informatiebeveiliging bij inkoop en het beleid contractbeheer (capaciteit en eigendom bij leveranciers).
De maatregelen van dit domein (10, waarvan 2 overheidsmaatregelen), waar dit stuk ze invult en welke controle ze aantoont. Nummers volgens BIO2 v1.3 definitief - 9 januari 2026; de tekst van de maatregel staat bij het CIP. Waar de BIO 2.0 geen overheidsmaatregel kent, geldt de ISO 27002-beheersmaatregel.
| Maatregel | Titel | Soort | In dit stuk | Controle |
|---|---|---|---|---|
| 5.31.01 | Wettelijke, statutaire, regelgevende en contractuele eisen | ISO-beheersmaatregel | 3. Wettelijke en contractuele eisen | ITC-01 |
| 5.32.01 | Intellectuele-eigendomsrechten | ISO-beheersmaatregel | 3. Wettelijke en contractuele eisen | ITC-02 |
| 5.33.01 | Beschermen van registraties | overheidsmaatregel | 3. Wettelijke en contractuele eisen | ITC-03 |
| 5.34.01 | Privacy en bescherming van persoonsgegevens | ISO-beheersmaatregel | 3. Wettelijke en contractuele eisen | ITC-04 |
| 7.07.01 | ‘Clear desk’ en ‘clear screen’ | overheidsmaatregel | 6. Clear desk en clear screen | ITC-06 |
| 8.06.01 | Capaciteitsbeheer | ISO-beheersmaatregel | 7. Techniek ter ondersteuning van naleving | ITC-07 |
| 8.11.01 | Maskeren van gegevens | ISO-beheersmaatregel | 5. Privacy en persoonsgegevens | ITC-04 |
| 8.12.01 | Voorkomen van gegevenslekken (data leakage prevention) | ISO-beheersmaatregel | 5. Privacy en persoonsgegevens | ITC-05 |
| 8.17.01 | Kloksynchronisatie | ISO-beheersmaatregel | 7. Techniek ter ondersteuning van naleving | ITC-08 |
| 8.34.01 | Bescherming van informatiesystemen tijdens audits | ISO-beheersmaatregel | 8. Audits op informatiesystemen | ITC-09 |
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| AVG | Algemene verordening gegevensbescherming |
| BAG | Basisregistratie Adressen en Gebouwen |
| BIO | Baseline Informatiebeveiliging Overheid |
| BRP | Basisregistratie Personen |
| CISO | Chief Information Security Officer |
| DLP | Data leakage prevention, het voorkomen van gegevenslekken |
| DPIA | Data protection impact assessment, een gegevensbeschermingseffectbeoordeling |
| FG | Functionaris gegevensbescherming |
| ICT | Informatie- en communicatietechnologie |
| ISAE | International Standard on Assurance Engagements |
| ISO | International Organization for Standardization |
| IT | Informatietechnologie |
| Wpg | Wet politiegegevens |